
Zwangerschap is een bijzondere tijd, vol verandering en nieuwe ervaringen. Een van de belangrijkste aspecten van deze periode is voeding. Wat je eet, heeft niet alleen invloed op jouw gezondheid, maar ook op de ontwikkeling van je baby. Het is een tijd waarin veel vrouwen zich afvragen welke voedingsmiddelen het beste zijn, wat ze wel of niet kunnen eten, en hoe ze hun lichaam op de juiste manier kunnen ondersteunen.
In deze blog lees je wat je nodig hebt als zwangere of lacterende vrouw. Krijg je een aantal handige tips en leer je hoe je bewust en gezond met voeding kan omgaan voor jezelf en voor je kindje.
Eten voor twee = NEE!
Een goede voeding is tijdens – maar ook voorafgaand aan – de zwangerschap extra belangrijk. In de hele zwangerschap is de baby afhankelijk van de voeding die de moeder gebruikt. De kwaliteit van de voeding moet hoog zijn, omdat van de meeste vitamines en mineralen wat extra nodig is. Dat betekent niet dat tijdens de zwangerschap ‘voor twee’ gegeten moet worden. De basisvoeding die wordt geadviseerd voor volwassenen bevat ook voor zwangere vrouwen voldoende voedingsstoffen. Naast goede voeding geldt een extra aanbeveling voor het slikken van foliumzuur tijdens en voorafgaand aan de zwangerschap. Dit geldt ook voor vitamine D3.
Er wordt vaak gedacht dat het in de zwangerschap nodig is wat extra of zelfs dubbele hoeveelheden te eten en te drinken. Dat is helemaal niet nodig. De zwangerschap vraagt inderdaad wat extra energie, maar de meeste vrouwen bewegen minder tijdens de zwangerschap waardoor ze ook minder energie verbruiken. Daarom is het niet nodig om veel extra te eten. Met de aanbevolen basisvoeding krijgen moeder en kind in elk geval voldoende goede voedingsstoffen.
Pas op met alcohol en roken. Die kunnen nadelige effecten hebben op zowel de vruchtbaarheid als op het ongeboren kind. Ook kun je bepaalde voedingsmiddelen zoals lever, gerookte vis en rauwe producten, beter maar laten staan als je zwanger bent, of wilt worden (1).

Gewicht tijdens de zwangerschap
Tijdens de zwangerschap zijn de meeste vrouwen trots op hun groeiende buik en volle borsten. Maar er zijn ook vrouwen die moeite hebben met het veranderen van het lichaam. Aankomen tijdens de zwangerschap is heel normaal en hoort er gewoon bij. De ene vrouw zal meer aankomen dan de andere. Een gemiddelde is ongeveer twaalf kilo. Na de bevalling zijn vrouwen ongeveer vijf kilo kwijt en in de kraamperiode verliezen ze nog eens ongeveer vier kilo. De resterende kilo’s zijn bedoeld als reserve voor als er borstvoeding wordt gegeven. Ga vooral niet lijnen tijdens de zwangerschap!
Voeding tijdens borstvoeding en herstel
Borstvoeding vraagt energie en vocht. Om tijdens de borstvoeding voldoende binnen te krijgen is het advies om van sommige producten uit de Schijf van Vijf net wat meer te eten. Neem dan meer noten, vlees of vegetarische keuzes, vet (boterproduct, olie), zuivel en volkorenbrood. Zorg er ook voor dat je voldoende drinkt. Veel moeders merken ook dat zij vooral aan het begin van de borstvoedingsperiode meer dorst hebben (3). Tip: zet standaard een glas water klaar om telkens als de baby drinkt zelf ook iets te drinken. Vaak wordt er gedacht dat koolgroente zoals broccoli, bloemkool, spruiten en boerenkool koliek kunnen veroorzaken bij pasgeboren baby’s. Het bewijs hiervoor is echter zwak, dus ga niet onnodig groentesoorten mijden uit voorzorg. Het is voor lacterende vrouwen vaak goed om juist meer groenten te eten, alle vitamine- en mineralenbehoeften zijn namelijk groter tijdens lactatie (uitgezonderd vitamine D en K) (4).

Diabetes gravidarum – Zwangerschapsdiabetes
Diabetes gravidarum, ook wel zwangerschapsdiabetes genoemd, is een vorm van diabetes die ontstaat tijdens de zwangerschap. Waardoor het precies ontstaat is nog niet duidelijk, maar waarschijnlijk komt het doordat de hormonen die de placenta afgeven de insuline van de moeder blokkeren.
Ook zijn er wel een aantal risicofactoren:
- Je bent ouder dan 25 jaar
- Je hebt obesitas
- Je hebt een familiegeschiedenis van diabetes mellitus
- Je hebt eerder last gehad van abnormale glucose intolerantie
- Je hebt een etniciteit waarbij diabetes vaker voorkomt
Vaak wordt diabetes gravidarum alleen door middel van de voeding behandeld en zal het bloed glucose niveau dalen na de zwangerschap. Echter kan het wel voorkomen dat de diabetes na de zwangerschap blijft voortzetten, dan is het mogelijk om ook naar eventuele medicatie te gaan kijken. Bij 40-60 procent van de vrouwen die diabetes gravidarum hebben gehad, krijgen later in hun leven last van Diabetes type 2 (4).
Praktische tips
- Neem in ieder geval een supplement voor foliumzuur 4 weken voor de zwangerschap en tot 10 weken erna.
- Neem ook een supplement voor vitamine D en eventueel voor DHA.
- Eet vlees alleen goed doorbakken of gestoofd – eet geen rosbief, filet Americain, tartaar of carpaccio.
- Was je groenten voor het consumeren goed.
- Eet geen rauwmelkse zachte kaas of voorverpakte gerookte vis.
- Download de app Zwangerhap
- Eet bij misselijkheid regelmatig kleine porties in plaats van 3 grote maaltijden
Hoe eet je gezond als je zwanger bent?
Maak een afspraak met één van onze specialisten!
Carin Pool
Anita de Jong
Nienke Hazenberg
Bronnen:
-
Voedingscentrum. (z.d.). Hoe eet ik gezond tijdens mijn zwangerschap? https://www.voedingscentrum.nl/nl/zwanger-en-kind/zwanger/gezond-eten-tijdens-de-zwangerschap.aspx
-
Voedingscentrum. (z.d.-a). Gezond gewicht en zwangerschap. https://www.voedingscentrum.nl/nl/zwanger-en-kind/zwanger/gezond-gewicht-en-zwangerschap.aspx
- Voedingscentrum. (z.d.-a). Eten als je borstvoeding geeft. https://www.voedingscentrum.nl/nl/zwanger-en-kind/borstvoeding-en-flesvoeding/borstvoeding-geven/eten-tijdens-de-borstvoeding.aspx#meer_eten_als_je_borstvoeding_geeft
-
Insel, P. M. (2014). Nutrition. Jones & Bartlett Publishers. p. 633, 665 en 666.
Geschreven door




